Żeński pan Jezus

IMG_4533

Jednym z ciekawszych i bardzo wyrazistych miejsc gdzie można dostrzec synkretyzm religijny pomiędzy lokalnymi wierzeniami Paiwanów a religią chrześcijańską, jest mała górska osada położona na wschodnim wybrzeżu Tajwanu – Taiban. Zamieszkana przez kilkaset osób miejscowość znana jest w świecie z własnej wersji krzyża która odnosi się znacząco do lokalnej kultury. W 1980 roku, po zniszczeniach wyrządzonych przez tajfun społeczność lokalna zdecydowała się na odbudowę i przebudowę kościoła. Rozpoczęto również przygotowania do udekorowania kościoła w sposób bardziej „aborygeński”, „lokalny”. Chciano aby budynek był bardziej związany ze społecznością Paiwanów. W trakcie poszukiwań najlepszego rozwiązania przywódca wioski jak i rada starszych doszli do wniosku, że najlepszym rozwiązaniem jest połączanie tradycyjnej snycerki z symboliką chrześcijańską. W ten oto sposób powstało kilka rzeźb, które do dziś wyrażają sobą swoistą hybrydę religijną. Krzyż Paiwanów odnosi się bezpośrednio do symboliki chrześcijańskiej i jest umieszczony w centralnym miejscu w kościele w prezbiterium zaraz za ołtarzem. Snycerka zawiera w sobie element krzyża na którym umieszczono tradycyjny Paiwański totem. Totem przedstawiający osobę na wzór Paiwanów, z szerokimi biodrami i łydkami o mocnych i charakterystycznych kształtach. Kształtach przez wielu porównywanych do kształtów kobiety. A to wszystko przez fakt, iż Paiwani otaczają szczególnych szacunkiem kobiety i wiele najważniejszych funkcji w plemieniu pełni właśnie kobieta. To ona była utożsamiana z najsilniejszą osobą pośród współplemieńców. Przez to misjonarze pracujący z Paiwanami w pierwszym etapie pracy misyjnej postanowili przedstawić Jezusa-Boga w ciele przypominającym ciało kobiety, dzięki temu łatwiej było lokalnych uwierzyć w osobowego Boga, który utożsamiał zarówno mężczyznę jak i kobietę. Totem ten również uosabia przodka, jak już zostało wspomniane kult przodków był jednym z najważniejszych elementów życia religijnego Paiwanów, toteż z tego powodu osoba na krzyżu przedstawia przodka Paiwanów, z perspektywy religijnej jest to Chrystus, ale można rozpatrywać to szerzej jako przodka Paiwanów, który teraz z zaświatów sprawuje ochronę nad wszystkimi członkami plemienia.
Oprócz Krzyża Paiwanów, w kościele w Taiban znajduje się również płaskorzeźba w drewnie przedstawiająca św. Trójcę. Jedno ciało z trzema głowami, wykonane również w tradycyjny sposób, ukazuje bardzo podstawowe zasady wiary. Jest jeden Bóg w trzech osobach. Każda z nich ma swoją własną głowę, ale dwie pary oczu i tułów posiadają wspólne. Nad Świętą Trójcą możemy dostrzec weża Baibu, którego legenda ukazuje powstanie rodzaju ludzkiego, natomiast pod postacią Trójcy znajduje się waza, ta sama w której ów wąż złożył swoje jajo z którego to natomiast wykluł się człowiek. Płaskorzeźba zawiera w sobie oprócz symboliki chrześcijańskiej wiele elementów tradycji Paiwanów: waza, wąż, słońce mają symbolizować rodzącego się człowieka z plemienia Paiwan, który został stworzony na równi z innymi ludźmi i na wzór i podobieństwo Boga, wszystko to oczywiście w stylu nawiązującym do tradycji plemiennych.

Kościołów, umownie możemy je nazwać, synkretycznych na Tajwanie jest bardzo dużo. Kościół Katolicki zwłaszcza w pierwszych etapach pracy z miejscową ludnością starał się dostosować zwłaszcza wystrojem do lokalnych wymogów. Daleko idące pomysły, które miały na celu ułatwienie Tajwańczykom zrozumienie zasad wiary chrześcijańskiej były specjalnością Dominikanów, których większość kościołów nawiązuje do lokalnych religii Tajwanu – Taoizmu i Buddyzmu. Najlepszym przykładem będzie kościół w Tajpej a także katedra w Tainan, która bardzo przypomina świątynię buddyjską.